Het aanbod: Onze buitendienst medewerkers komen graag, gratis en vrijblijvend, langs om uit te leggen welke procedure u moet volgen als werkgever inzake uw meldings en bewijsplicht bij het werken in Duitsland of België. Ook kan de buitendienst medewerker advies verstrekken inzake uw rechten en plichten m.b.t. uw contracten. Meld u, geheel vrijblijvend, aan via deze LINK.

Contracten en contractvoorwaarden in Duitsland

contract

Rondom Duitse contracten en contractvoorwaarden doen veel verschillende verhalen de ronde. Een bekend voorbeeld is het recht van de opdrachtgever om na oplevering van de prestatie vijf procent van de aanneemsom twee tot vijf jaar vast te houden als garantie voor eventuele verborgen gebreken. Nog belangrijker is wellicht dat de wijze waarop men met contracten omgaat sterk afwijkt van de Nederlandse gewoontes. In geval van problemen zijn de betrokken partijen primair gericht op het vinden van de "schuldige", waarbij een goed schriftelijk dossier de basis vormt. Het in onderling overleg vinden van een voor beide partijen aanvaardbaar compromis is niet een vanzelfsprekendheid. Het Nederlandse bedrijf dat werkzaamheden aanneemt in Duitsland dient daarom te beschikken over een goed begrip van de omgang met Duitse contractvoorwaarden.

De aannemingsovereenkomst is de juridische basis voor de verhouding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer met betrekking tot het uitvoeren van werkzaamheden. In de aannemingsovereenkomst zijn de omvang van de prestatie en de rechten en plichten van partijen vastgelegd met betrekking tot betaling, garantie, verjaring et cetera. Indien met betrekking tot een in Duitsland afgesloten aannemingsovereenkomst geen bijzondere voorwaarden overeengekomen worden, zoals de Verdingungsordnung für Bauleistungen (VOB), dan zijn uitsluitend de wettelijke bepalingen uit het Werkvertragsrecht van toepassing. Van belang hierbij is met name § 631 van het Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), de Duitse tegenhanger van het Nederlandse (Nieuw) Burgerlijk Wetboek (NBW). Deze bepalingen zijn echter opgesteld ten behoeve van de aanneming van werk in het algemeen en dus niet specifiek bedoeld voor bouw- of installatieprojecten.

Vergabe – und Vertragsordnung für Bauleistungen - VOB

Om aan de specifieke eisen van de bouw- en installatiebranche tegemoet te komen is de Vergabe- und Vertragsordnung für Bauleistungen (VOB) opgesteld. In de VOB zijn bepalingen opgenomen met betrekking tot de aanbesteding en gunning van bouwopdrachten (deel A), de aannemingsovereenkomst (deel B) en de van toepassing zijnde technische voorschriften (DIN-Normen, Deel C). De VOB is geen wet maar heeft de status van algemene voorwaarden. De VOB-bepalingen hebben dan ook alleen geldigheid wanneer ze vóór de totstandkoming van de aannemingsovereenkomst door beide partijen uitdrukkelijk van toepassing verklaard èn geaccepteerd zijn.Toepassing van de VOB is echter voor vrijwel alle publieke opdrachtgevers verplicht en ook veel private opdrachtgevers maken uit vrije wil gebruik van (met name deel B van) de VOB.

Deel B van de VOB wordt beschouwd als een stelsel van voorwaarden waarin de belangen van de opdrachtgever èn van de opdrachtnemer evenredig vertegenwoordigd zijn.Op basis van dit uitgangspunt heeft de VOB binnen de Duitse wetgeving een bijzondere positie. Wanneer de VOB "als geheel" wordt overeengekomen, worden de VOB-voorwaarden niet meer apart getoetst op rechtsgeldigheid aan het zogenaamde Gesetz zur Regelung des Rechts der Allgemeinen Geschäftsbedingungen (AGBG), zoals dit met "normale" algemene voorwaarden wel gebeurd.

Grote risico's

In de praktijk worden door de opdrachtgever of opdrachtnemer in de aannemingsovereenkomst vaak aanvullende, en soms tegenstrijdige, clausules opgenomen met het doel de eigen positie te versterken ten opzichte van wat in de VOB is vastgelegd. Hiermee begeeft men zich op bijzonder glad ijs! Dit kan namelijk betekenen dat het evenwichtige systeem van de VOB wordt aangetast, waarmee zij niet meer als "geheel" is overeengekomen en daarmee wèl aan toetsing aan het AGBG onderhevig is. Als gevolg hiervan kunnen bepaalde VOB-voorwaarden hun rechtsgeldigheid verliezen en vervangen worden door bepalingen uit het BGB. Het resultaat hiervan kan zijn dat het beoogde positieve effect van de aanvullende clausule voor de bedenker ervan juist negatief uitvalt!

Zo is er een groot aantal clausules te bedenken die het "evenwicht" in de VOB-voorwaarden verstoren.

Voorbeeld
In een overeenkomst op basis van eenheidsprijzen waarop deel B van de VOB van toepassing is verklaard is de volgende clausule opgenomen:
"Mengenänderungen berechtigen nicht zu einer Preisänderung"
of
"§2 Nr. 3 VOB/B wird für Nachtragsangebot des Auftragnehmers ausgeschlossen"
Deze clausule behelst een eenzijdige afwijking van de tekst in de VOB, die als zeer nadelig voor de opdrachtnemer aangemerkt kan worden en daardoor het evenwicht in de VOB-voorwaarden verstoord. Juist bij een "Einheitspreisvertrag" wordt de opdrachtnemer door § 2 Nr. 3 VOB/B beschermd voor niet te calculeren werkzaamheden als gevolg van bijvoorbeeld een ontoereikend bestek van de opdrachtgever.

Het is in dit geval niet van belang of de genoemde clausule rechtsgeldig is volgens het AGBG, het feit dat zij zo inbreuk doet op wat in de VOB is vastgelegd heeft als gevolg dat de VOB in haar Kernbereich is aangetast en als zodanig niet meer als geheel is overeengekomen. Zoals al aangegeven betekent dit dat ook alle andere VOB-paragrafen aan toetsing volgens het AGBG onderhevig zijn en hun werking kunnen verliezen.

Sommige Duitse partijen gaan op een bijzonder uitgekookte wijze met deze complexe materie om en weten bij het tekenen van de aannemingsovereenkomst exact welke clausules in het verdere verloop van het bouwproces van generlei waarde zullen blijken te zijn en welke voordelen zij daarmee kunnen behalen. Met name de zeer grote Duitse bouwondernemingen hebben omvangrijke juridische afdelingen die zich in hoofdzaak met dit soort vraagstukken rondom de totstandkoming van een aannemingsovereenkomst bezighouden en erop uit zijn het onderste uit de kan te halen. Nederlandse bedrijven die onvoldoende op de hoogte zijn van de werking van dit systeem, en een contract volgens VOB hebben getekend, lopen vaak zonder het te weten grote financiële risico's.

In de praktijk levert veelal deel B van de VOB de meeste problemen en conflicten op, welke niet zelden gevolgd worden door de gang naar de rechtbank. Veel problemen kunnen voorkomen worden door een goede voorbereiding, bijvoorbeeld door het inhuren van juridisch advies vóór het afsluiten van contracten, en kennis van zaken bij de personen binnen de onderneming die bij de contractvorming èn bij de uitvoering en oplevering van de werkzaamheden betrokken zijn.

Nedax adviseert u om voor het tekenen van een contract deze eerst door een adviseur te laten screnen.